أمير صدر الدين ابراهيم امينى هروى

431

فتوحات شاهى ( تاريخ صفوى از آغاز تا سال 920 ه . ق ) ( فارسى )

رحلت شيخ زاهد درگذشت . نخستين سفر وى به گشتاسفى زمان پادشاه آن ديار شيروانشاه اخستان بود و پسرى داشت سيامك نام كه به حكم ارغون خان ( 673 - 690 ه . ق ) پادشاه مغول كشته شد . ظاهرا به شمال آذربايجان سفرهاى بسيار كرده زيرا كه در محاورات خود با شيخ صفى الدّين هم به زبان اردبيلى و هم به زبان گيلانى مكالمه مىكرده است . و در آن كتاب اغلب او نقاط آن حدود را نام مىبرد كه بدانجا رفته است . چون شيروان و آب گرم كوه سبلان و نوشهر و شتاوند و جلگهء موقان و نجيا و پيشكين و سراب و آلاروق و به اردبيل نيز رفته و در اطراف آن شهر در ده كلخوران كه اقامتگاه خانوادهء شيخ صفى الدّين بوده است چندى متوقّف شده و در رجعت از گشتاسفى از راه دريا به خانبلى برگشته است . در شتاوند ، با غازان خان پادشاه مغول ( 694 - 703 ه . ق ) ملاقات كرده و سه بار وى را با پادشاه مزبور ملاقات دست داده است . بار اول در شتاوند ، بار دوم در گشتاسفى و بار سوم در موقان كه غازان خان بدانجا اردو زده بود و شيخ به شفاعت از ملك احمد ، اصفهبد گيلان ، نزد او رفت . ملك ركن الدّين احمد در زمان شيخ ، سپهبد و حكمران ناحيتى از گيلان بود و به شيخ زاهد اعتقادى نداشت و حاجى آملى نامى را كه نسبت خويش را به شيخ صدر الدّين مرندى مىكرده است ، بر شيخ زاهد رجحان مىگذاشت ، ولى با اين همه ، ظاهرا شيخ دو بار در دستگيرى او نزد غازان خان شفاعت كرده است . يك بار خود به اردوى شاه رفته ، چنان كه گذشت و بار ديگر جمال الدّين على فرزند خويش را با صفى الدّين به شفاعت فرستاده است و هر دو بار شفاعت شيخ كارگر آمده و ملك احمد را رها كرده‌اند . و غازان خان در سلك مريدان شيخ بوده است و عاقبت در موقعى كه شيخ در اردبيل بود و ارغون خان نيز به آنجا آمده ملك احمد به جنگ ارغون خان به اردبيل آمده بود و در همان جنگ در دامن ماركوه در حوالى سراب كشته شد . صفى الدّين در آغاز كار خود به ذوق ديدار وى مايل گشت و از آذربايجان به گيلان رفته و مجذوب و مريد و جانشين او شده است . رحلت شيخ زاهد در ماه رجب سال 700 ه . ق . اتّفاق افتاده و در شيخانور به خاك سپرده شده است . ( نك : لغت‌نامه دهخدا صفوة الصفا ، ص 110 به بعد ) ص 61 منصور پرناك ( 24 ) از سرداران سلطان خليل و حاكم شيراز . در سال 883 ه . ق . زمانى كه سلطان مراد بيك بن